ग्यासु मिया देवान
बिरगंज / केटाकेटीको जीवनसँग कसरी खेलबाड गरिन्छ भन्ने बुझ्नुहोस्। भारतका धेरै कारखानामा लाखौं बालबालिकालाई श्रमका लागि लगिन्छ। नाबालकको दर्ता कतै पनि हुँदैन । अब यसबाट हुने हानिहरु यस्ता छन्-
१- यी निर्दोष बालबालिकालाई १२ देखि १८ घण्टा काम गराइन्छ, जहाँ ८ घण्टाभन्दा बढी काम गरेमा प्रतिघण्टा ४ सय रुपैयाँ ओभरटाइम लिनुपर्छ, त्यसबाट पनि वञ्चित छन् । यसरी उनीहरुको आर्थिक शोषण निकै गम्भिर रुपमा हुन्छ ।
२- यी निर्दोष बालबालिकालाई गम्भीर रोग लागेमा कम्पनीहरुले उनीहरुको अवस्थामै मर्न छाड्छन्, नाबालिग भएकाले दर्ता नभएकाले कम्पनीले उनीहरुको जिम्मेवारी लिँदैनन् र यस्ता हजारौँ बालबालिकाको ज्यान नै खोसिन्छ । ।
३- नाबालिग भएका कारण कम्पनीले दर्ताविना संसारकै सस्तो श्रम पाउँछन्, साथै मानसिक, शारीरिक, आर्थिक आदि सबै किसिमले शोषणको अवसर पनि पाउँछन् ।
बालबालिकालाई काउन्सिलिङ गर्दा उनीहरुलाई के काम गर्ने र उनीहरुको अधिकार के हो भन्न सकेनन् ? उनीहरुलाई कुन कम्पनीमा काम गर्ने, के कस्ता सुविधा पाउँछ भन्ने पनि थाहा थिएन, यसबाट केटाकेटीहरु कति निर्दोष छन् भन्ने बुझ्न सकिन्छ । यी सबैलाई पहिले यहाँ रेलद्वारा मुजफ्फरपुर र त्यसपछि त्यहाँबाट गुजरातको वडोदरा लगिने थियो।
